woensdag 15 mei 2013

Editorial: Defster Over Verantwoordingsdag

MinFin Jeroen Dijsselbloem (PvdA) biedt vandaag op Verantwoordingsdag het Financieel Jaarverslag van het Rijk over 2012 aan. De cijfers zijn om te huilen. In het onderstaande opiniestuk wordt de mentale wortel van het probleem uitgelicht.


De staatsschuld is opgelopen tot 428 miljard euro. Al vier jaar neemt de staatsschuld per dag gestaag toe.

Realiteit versus perceptie

Bij een recente poll bleek dat bijna de helft van alle Nederlanders meent dat de staatsschuld de laatste vijf jaar is opgelopen dankzij steunoperaties aan verlieslijdende banken en aan zwakke eurolanden. In werkelijkheid komt dit door reguliere begrotingstekorten. Er wordt veel meer uitgegeven, dan we met elkaar opbrengen aan belastingen.

Dit is het probleem met de logica van onder andere de SP en de PVV. Als we de afdrachten aan de EU zouden verlagen of afschaffen, maar niets zouden doen aan de binnenlandse uitgaven, hebben we nog niet het begin van een oplossing.

Het probleem is socialisme

Het probleem is niet de EU, maar socialisme: dat wil zeggen de gedachte om kapitaal te poolen bij de staat, die het vervolgens herverdeelt onder de burgers middels uitkeringen, toeslagen, etc.

Dit is de mentaliteit in Nederland, maar in de EU zit hetzelfde 'Rijnlandse model' ingebakken. Het resultaat in socialisme is het kwadraat.

Stop spending!

Ook hadden de meeste ondervraagden geen idee hoe groot de staatsschuld eigenlijk is. Bijna de helft dacht dat we minder dan 100 miljard euro tekort komen, terwijl de staatsschuld in werkelijkheid 450 miljard euro bedraagt. Een behoorlijke kloof dus tussen perceptie en werkelijkheid.

De staatsschuld is sinds het begin van de kredietcrisis in 2008 met 190 miljard euro opgelopen. Het grootste deel hiervan (120 miljard euro) is veroorzaakt doordat de overheid meer geld uitgaf dan er binnenkwam.

Een feit is, dat we chronisch geld teveel uitgeven in Nederland. Dit is het hele probleem!

Kaasstolpvisie

Ook zitten we in een verkeerd denkraam. We verwarren buitenlands beleid met binnenlands beleid: het is een drogrede te denken dat als je de ideologisch gemotiveerde haatdragers uitschakelt, dit invloed heeft op de financiele tekorten. En andersom: denken dat je in Nederland de verzorgingsstaat in stand kunt houden als je uit de EU stapt.

Om een voorbeeld te geven: in de VS doet Ron Paul hetzelfde: hij zegt, breng de kosten voor verdediging omlaag, en hervorm dan heel langzaam het verzorgingssysteem.

Democratie is populisme

Om gekozen te worden bedienen politici de kiezer op zijn wenken. De kiezer is gehecht aan de verzorgingsstaat en een herverdelende grote overheid die de vaderrol op zich neemt. Het gevolg is het beleid van de kortetermijnvisie en het ontlopen van de realiteit door zowel kiezers als gekozenen.

Veiligheid is een kerntaak van de staat. Je gaat dus niet als eerste snijden in militaire uitgaven. Het is treurig dat zelfs VVD'ers roepen dat we de aanschaf van de JSF moeten vergeten. Daar zoek je besparingen pas als laatste. Je begint bij de socialistische hobbies die belastinggeld herverdelen onder burgers.

Politiek relativisme

Maar het probleem zit dieper geworteld. Aangezien in het postmoderne denken alle politieke filosofieën gelijkwaardig zijn (zowel goed als slecht) durft niemand op te staan voor een moreel juiste politiek. De kiezer, die bang is verworvenheden en gratis kraaltjes te verliezen, wordt voortdurend naar de mond gepraat.

Dat is een van de grote nadelen van de democratie. De moral hazard van staatscollectivisme is dat burgers het zelfinitiatief verliezen: de staat moet het regelen, anders gebeurt er niets.

Op die manier kan de politiek een greep doen in de privégelden van de pensioenpotten. Zoals Lars Seier Christensen, co-CEO van Saxo Bank recent zei:
"The governments of Europe need money, and the private sector has it. It is as simple as that. Be very paranoid (...) the mattress may be a safer place to deposit money (...)"

Het alternatief

Het kan ook anders. Denk aan Chili. Daar is het systeem grotendeels geliberaliseerd. Iedereen kiest zelf de pensioenverzekering die hem past. Het systeem is bijna volledig privaat. Het werkt beter, omdat er meer dynamiek is op individueel niveau. En je bespaart een hoop ellende in de publieke sector.

De oplossing

De staat is gewoon te groot. Daarom loopt de economie vast. Als de economie vastloopt heb je cultureel en economisch een veel zwakkere verdediging.

Het geld dat de overheid uitgeeft, moet privaat worden verdiend. De verhouding is daarom belangrijk. Als de staat te groot wordt, kan de private sector het geld niet meer opbrengen. Om een idee te geven: momenteel is de staat goed voor 55-60 procent van het BNP. In de gemiddelde Sovjetstaat ten tijde van de implosie, was dat 70 procent.

We zijn een land geworden met burgers die zich gedragen als een stel hulpbehoevende huilbabies. De crisis is veroorzaakt door de socialistische mentaliteit van graaien in de collectieve kas. Dat kan niet worden opgelost door de dezelfde mentaliteit. Er moet dus een mentale revolutie plaatsvinden, willen we hieruit komen.